[ الف : حقوقى كه نه قابل نقل هستند و نه قابل اسقاط ] جواب : مرحوم شهيدى از قول بعض الحواشى « 1 » سه نظريّه اينجا آورده‌اند : 1 - صاحب جواهر ره فرموده : حقوق عوض واقع مىشوند مطلقا بدليل اطلاقات . 2 - مرحوم كاشف الغطاء ره فرموده : حقوق عوض واقع نمىشود مطلقا . 3 - مرحوم شيخ انصارى در مكاسب تفصيل داده و حقوق را به سه دسته تقسيم كرده‌اند : 1 - حقوقى كه اساسا قابل معاوضه نيستند [ يعنى نه قابل نقل و انتقال هستند و نه قابل اسقاط ، و سرّ اين تفسير آنست كه معاوضه بر حق و مقابله حق با مال يا در برابر نقل آن به ديگرى است و يا به ازاء اسقاط آنست ، و اين حقوق قابل هيچكدام نيستند . پس معاوضه‌بردار نيستند . ] مانند حق الحضانة [ در كتاب جواهر الكلام مىخوانيم : و امّا الحضانة بالفتح و الكسر فهى كما فى القواعد و المسالك ولاية و سلطنة على تربية الطفل و ما يتعلق بها من مصلحة حفظه و جعله فى سريره و كحله و تنظيفه و غسل خرقه و ثيابه و نحو ذلك . . . . « 2 » ] كه در قدم اوّل وظيفهء مادر است و در قدم دوم اگر او امتناع كرد وظيفهء پدر است و اگر پدر هم امتناع كرد حاكم آنها را مجبور به تربيت مىكند . ولى به‌هرحال حقّ و سلطنت مذكور نه قابل نقل و انتقال به ديگرى است [ مجانا يا مع العوض ] و نه قابل اسقاط است [ مجّانى يا با عوض ] [ البته مرحوم صاحب جواهر بحث كرده كه آيا اين حق معاوضه‌بردار هست يا نه و آيا مادر مىتواند در برابر آن اجرت و عوض بگيرد يا نه ؟ . . . « 3 » ]

--> ( 1 ) هداية الطالب ، ص 149 . ( 2 ) جواهر الكلام ، ج 31 ، ص 283 . ( 3 ) جواهر الكلام ، ج 31 ، ص 283 و 284 .